Lange tijd werd gedacht dat kunstmest de oplossing zou zijn voor de productie van meer voedsel. Bij de invoering van de methode FFF kwam men echter tot de ontdekking dat kunstmest de grond verwoest. Verrijkte compost verbetert de grond en kan dezelfde opbrengsten genereren. Verder is kunstmest duur, terwijl men verrijkte compost zelf kan maken. Dat laatste is echter wel wat meer werk.

Verrijkte compost kan op een heel simpele manier worden gemaakt van groen, mest en water. Het water voor de groei van planten halen wij in ons project uit de dagelijkse dauw. Met de genoemde nutriënten doen we geen landbemesting maar plantbemesting. Je zou het potplanten kunnen noemen. We doen de nutriënten in een gat in de grond. Daardoor gaat geen grammetje verloren. De rijen maken we dwars op de helling zodat het water zo weinig mogelijk van de hellingen afloopt. Door de plantgaten regelmatig te wisselen, bemesten we steeds weer andere grond (14%). Na 7x wisselen is de hele akker bemest en gaan er nog steeds geen nutriënten verloren. De verrijkte compost werkt als een spons die de dauw opneemt.

Het maken van verrijkte compost

Verrijkte compost is een mix van mest en groen. Het mengsel wordt op een bepaalde manier behandeld. Door broei ontstaat een proces waarbij, na toepassing daarvan op het land, de planten na enige tijd de voedingsstoffen in deze verrijkte compost kunnen opnemen en gebruiken. Daarnaast zorgt verrijkte compost ervoor dat de sterk geërodeerde grond aanzienlijk verbetert en veel beter het water vasthoudt. Bovendien neemt het bodemleven aanzienlijk toe.

Op een eenvoudige manier kan boeren worden geleerd hoe ze precies verrijkte compost kunnen maken met de middelen die ze zelf hebben. De aanvoer van groen is in het eerste jaar geen probleem. Daarna wordt het iets lastiger, tenzij je er speciaal aandacht aan geeft, bijvoorbeeld door de productie van crotolaria of soortgelijke groenbemesters. Per akker/deelnemer is men tenminste 3 ton aan groen nodig. Dat groen moet met een kapmes in kleine stukjes worden gesneden. Daarbij gaat het om een fiks karwei waar je op tijd – negen maanden voordat je het moet gebruiken – mee moet beginnen. Dat blijkt in de praktijk nogal lastig te zijn. Het wordt een stuk eenvoudiger als men een strosnijder kan gebruiken. Vanuit Nederland zijn inmiddels elf van die strosnijders naar Malawi verzonden. Deze eenvoudige machines kunnen met de hand worden bediend. Dat gaat prima. In de gebieden waar elektriciteit is, zou men een elektrische motor kunnen plaatsen. De strosnijders worden lokaal geplaatst en door de verschillende groepen gebruikt. Dat is een goed begin.

Voldoende beschikbaarheid van mest en groen is een uitdaging. Daarvoor lopen er diverse initiatieven in Malawi. Bijvoorbeeld de inzet van koeien, de verbouw van planten zoals de Crotolaria en tabaksplanten. Deze initiatieven zijn in ontwikkeling, en daar is geld voor nodig.